Skip to content

Myriam

Toen ik de hand van mijn vader vasthield op zijn sterfbed voelde ik eindelijk dat ik wél een vader heb gehad.

Mijn verhaal, omdat ik de mooie ervaring heb gehad dat ik in de laatste minuten voordat mijn vader stierf voelde dat er ineens onvoorwaardelijke liefde kan ontstaan. Liefde die er misschien altijd is geweest. Ik tot inzichten kwam waar ik eerder niet bij kon komen, terwijl ik het wel graag wilde. In mijn geval betekende dit dat ik wel van mijn vader wilde houden, hem wilde begrijpen, zijn spijtbetuigingen wilde geloven, maar dat het mij niet lukte.

Mijn moeder was zwaar dementerend, herkende ons niet. Toch gaf zij mij wel het gevoel blij te zijn als ze mij zag. Ze sloeg gelijk haar armen om me heen. Zij heeft ons verteld dat zij nooit dementerend zou willen eindigen. Dit omdat zij haar moeder zag lijden tijdens haar dementie. Helaas heeft mijn moeder jaren in een tehuis moeten doorbrengen, terwijl ze liever op een gedenkwaardige manier afscheid van ons en van het leven had willen nemen. Wij, haar 4 dochters, waren haar “alles”. Zij is 85 jaar geworden.

Mijn vader was zo fanatiek als een pitbull; zeer gedreven en productief in zijn werk, maatschappelijk betrokken en begaan met zijn familie. Hij heeft in zijn leven meerdere ziektes overleefd en heeft mijn moeder tijdens haar jarenlange verblijf in tehuizen dagelijks bezocht. Daarnaast wandelde hij veel door de duinen en in de stad als het slecht weer was. Dit om fysiek gezond te blijven en de dag door te komen. Hij was tot op het laatst actief in de kerk en stond altijd klaar voor de bewoners van het appartementencomplex waar hij tot aan zijn dood heeft gewoond.

Toen hij geopereerd moest worden en er complicaties optraden die heel misschien middels een nieuwe operatie hersteld konden worden wilde hij hiervoor gaan, ondanks dat de chirurg er weinig heil in zag. Hij was nog niet klaar met het leven. In diezelfde periode vertelde mijn moeder meerdere malen, in heldere taal, tegen willekeurige mensen dat zij dood zou gaan. Dit was opvallend in haar dementie. Toen wij dit met onze vader bespraken, zei hij dat hij er dan voor mijn moeder wilde zijn en dus ook klaar was met het leven. Alleen toen hij hoorde dat mijn moeder ook haar laatste dagen inging, durfde hij zijn leven en ons los te laten. Dubbel en bijzonder dat mijn dementerende moeder, 3 dagen na de dood van mijn vader, vroeg of ze mocht gaan. Het had zo moeten zijn. Ook zij kon het leven nu loslaten. Mijn ouders zijn gestorven op 25 december 2013 en 28 december 2013. Het was een heftige bewogen week.

Mijn ouders hebben vier dochters gekregen waarvan ik de derde ben. Ik heb mijn jeugd vooral als fijn ervaren buiten het gezin. Binnen het gezin waren er vele ruzie. Vooral tussen mijn ouders; voornamelijk betrof het de kinderen. Mijn moeder zat in een spagaat tussen vader en dochters. Zij was erg lief voor ons, maar ik heb me vaak eenzaam gevoeld en door het gemis aan échte gesprekken lukte het mij niet om hier iets aan te doen. Ik heb genoten van haar warmte en dat zij er altijd was als wij uit school thuiskwamen. Zij liet dan alles vallen en was er voor ons.

Ik zie mijn moeder als een vrouw die het leven buiten het gezin zwaar vond. Zij haakte vaak af als het buiten haar comfortzone lag. Tijdens haar overgang werd zij nog angstiger en kwam daardoor steeds minder buiten. Zodra mijn vader thuiskwam van werk was er meestal spanning. Feesten, bruiloften en partijen binnen ons gezin waren altijd beladen door de stress van mijn vader. Het lukte hem niet dit wat luchtiger te zien. Mijn moeder en de kinderen waren dan de klos.

Ik was meestal bang voor mijn vader omdat ik niet kon voldoen aan zijn verwachtingen. Knuffelen of spelen met ons lukte hem gewoon niet. Ik was vooral te langzaam en te dromerig ten opzichte van mijn zussen. Alles kon en moest sneller. Tot op de dag van vandaag ben ik bezig met het vinden van mijn eigen tempo.

Toen ik later hoorde dat mijn ouders ruim een jaar op straat hebben gezworven, omdat hun beide ouders tegen de relatie waren, besef ik nu dat hen dat ook heeft gevormd. Blijkbaar was hun liefde voor elkaar groot. Dit besef doet mij nu goed, omdat ik vaak heb getwijfeld of zij het wel goed hebben gehad met elkaar.

Daarnaast heeft mijn vader tijdens hun relatie een paar jaar in Nederlands-Indië gediend. Zijn soldij maakte hij over naar zijn ouders die het voor hem zouden sparen. Helaas was het op toen hij thuiskwam. Hij heeft nauwelijks gesproken over zijn tijd in Nederlands-Indië. Een jaar vóór zijn overlijden heb ik samen met hem de documentaire van Adriaan van Dis over deze periode in Nederlands-Indië gezien. Ook toen liet hij niets los hoewel hij het wel leuk vond dat hij nog veel woorden herkende.

Tijdens de laatste jaren van zijn leven begon hij af en toe “sorry” te zeggen, wat bij mij niet binnenkwam. Ik liet dat niet blijken en heb zijn excuses altijd ogenschijnlijk aanvaard.

Op zijn sterfbed heeft mijn vader mijn hand gepakt, wat hij nooit deed, en zijn spijt betuigd. Dat moment zal ik nooit vergeten en altijd bij me dragen. Zijn “sorry” raakte me diep en toen ik hem in de ogen “durfde” te kijken zag ik mijn vader en voelde dat het zo goed was. Er was eindelijk verbinding tussen ons. Van alles popte bij me op. Hij hield van me, hij had echt spijt, hij wilde het graag anders.

Dat ene kleine moment heeft ervoor gezorgd dat ik mijn vader in mijn hart draag, zonder rancune, als vanzelfsprekend. Voor mij is dit een wonderlijk moment geweest en ik besef nu dan ook dat het nooit te laat hoeft te zijn voor verbinding!